Senado, humiling ng agarang pagtag sa anti-political dynasty bill

MANILA, Pilipinas — Humiling ang Senado kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na itag ang anti-political dynasty bill bilang agarang prayoridad upang matiyak ang pagpasa nito bago matapos ang kasalukuyang sesyon ng ika-20 Kongreso. Ibinahagi ni Sen. Risa Hontiveros sa unang pagdinig ng Senate ad hoc committee tungkol sa pagbagal ng ekonomiya ng bansa noong Huwebes, Setyembre 24, ang layunin ng Senado na mapabilis ang pag-usad ng nasabing panukalang batas. Tumugon si Hontiveros sa pahayag ni dating Deputy Governor ng Bangko Sentral ng Pilipinas na si Diwa Guinigundo, na nagbigay ng puna sa mga political dynasty na nagdudulot ng malawakang korapsyon at kultura ng "red tape" na pumipigil sa pag-unlad ng mga negosyo.

"May malaking problema ang ating politika at mga institusyon dahil sa dominasyon ng mga political dynasty," pahayag ni Guinigundo sa halo-halong Ingles at Filipino. Sumang-ayon ang pamunuan ng Senado na itulak ang mabilis na pagpasa ng anti-dynasty bill kasunod ng kamakailang makasaysayang pahayag ng Korte Suprema na nagsusulong ng ganitong panukala.

"Kagabi — bago tayo nag-adjourn ng sesyon — humiling ang pamunuan ng Senado na, bukod sa pagiging prayoridad ng LEDAC, ang anti-political dynasty bill ay dapat ding i-certify bilang agarang, upang subukan nating ipasa ito sa kasalukuyang sesyon ng ika-20 Kongreso," dagdag ni Hontiveros. Ginawang prayoridad ni Marcos ang anti-dynasty bill sa Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC).

Ngunit ang agarang sertipikasyon ay mag-uudyok sa Kongreso na bilisan ang pagpasa nito at iwasan ang tatlong araw na patakaran sa pagitan ng mga pagbabasa. Nakapasa na ang anti-dynasty bill sa ikatlong at huling pagbasa sa Mababang Kapulungan noong Hunyo. Ang bersyon sa Senado ay nakalusot na sa antas ng komite ngunit hindi pa umabot sa sahig ng Senado.

Magwawakas ang kasalukuyang ikalawang regular na sesyon sa Oktubre 9. Layunin ng espesyal na komite ng Senado sa Reinvigorate Investment and Sustainable Economic Growth (RISE), na pinamumunuan ni Hontiveros, na makamit ang isang "nagkakaisang pagsusuri" sa mga suliranin ng ekonomiya.

Ayon kay Guinigundo, isa sa mga resource persons sa pagdinig ng komite, ang pagbasag sa kapangyarihan ng mga political dynasty ay makatutulong upang matanggal ang red tape at korapsyon sa burukrasya. Upang magawa ito, sinabi ng dating opisyal ng BSP na kinakailangan ng parehong kapulungan ng Kongreso na ipasa ang isang "tunay" na batas laban sa political dynasty.

Idinagdag ni Guinigundo na ang kasalukuyang bersyon ng bill sa Mababang Kapulungan ay puno ng mga butas dahil hindi nito tinutugunan ang mga pangunahing isyu ng mga dynasty. Pinuna ng mga grupo ng civil society ang House Bill 8289 dahil sa mga limitasyon sa ugnayan na masyadong makitid, dahil ito ay nagbabawal lamang sa mga kamag-anak sa ikalawang antas ng pagkakapanganak (hal. mga magulang, anak, at mga kapatid).

Nagpasalamat si Hontiveros kay Guinigundo sa pagbanggit sa isyu ng mga political dynasty, lalo na't may mga natuklasan na ang mga lokalidad na matagal nang pinamumunuan ng mga ito ay nahuhuli sa pag-unlad. "Salamat sa pagbanggit sa hamon na hinaharap natin sa Kongreso ... tungkol sa anti-political dynasty bill, na hinihintay na natin sa loob ng 39 na taon," sabi ni Hontiveros.

"Nais ko ring pasalamatan ang pamunuan ng Senado, na pinangunahan ng Senate president, sa pagtugon sa kamakailang paalala ng Korte Suprema sa atin," dagdag niya. Nagtala ang Korte Suprema noong nakaraang linggo ng isang pambihirang writ of mandamus na tahasang nagbigay-diin sa pagkukulang ng Kongreso na makapasa ng batas laban sa political dynasty sa loob ng halos apat na dekada.

Binanggit ni Associate Justice Ramon Paul L. Hernando ang Artikulo 2, Seksyon 26 ng Konstitusyon sa desisyon upang ipaalala sa gobyerno ang kanilang "konstitusyonal na tungkulin" na ipagbawal ang mga dynasty. Sumang-ayon si Senate President Sherwin Gatchalian kay Guinigundo at sinabi na ang mga banyagang chambers at mga embahador na bumibisita sa Senado ay madalas na nagrereklamo tungkol sa pakikitungo sa Bureau of Internal Revenue, Bureau of Customs, at mga lokal na yunit ng gobyerno.

"Kapag nahihirapan sila, iyon ang imaheng naipapakita tungkol sa Pilipinas sa kanilang bansa, na mahirap makipagkalakalan dito," aniya. Binuksan ni Gatchalian ang pagdinig sa pamamagitan ng pagbanggit ng datos na nagpapakita na ang korapsyon at implasyon ay nagdulot ng tinatayang P2.7 trilyon na aktwal at oportunidad na pagkalugi sa ekonomiya mula noong ikalawang kwarter ng 2025.